РУС

9 января 2015

Алтаргана

643

"Алтаргана" нааданай гүн удха

Мүнөө үеын хүнэй ухаанай, сэдьхэлэй маягуудые һэргээлгэ болон тодорхойлолго дээрэ энэ наадануудай гүн удха үндэһэлнэ. Мүнөөдэрэйнгөө ба ерээдүйнгөө байдалые ойлгохын тула бидэ үнгэрһэн сагаа эрьежэ хараха ёһотойбди.

Бата Баяртуев

9 января 2015

Алтаргана

916

Алтарганын гимн

Ази түбиин шэмэрүүндэ алтаргана ургана.
Ариг уһан нютагта арад зомнай амидарна.
“Алтарганын” наадан – аялга дуун, хүгжэм.
“Алтарганын” наадан – эрын гурбан наадан

9 января 2015

Алтаргана

746

"Алтарганын" түүхэ

1990-дэхи онуудаар Бэлигсайхан гэжэ олзын хэрэг эрхилэгшэ буряад сэхээтэнэй халуун дэмжэлгээр «Буряад арадай аман зохёолые һэргээлгын жаса» Монгол орондо тогтооһон юм. Түрүүлэгшээрнь Монголой Социалис Ажалай Баатар, арадай артист Пүрэвдорж һунгагдаа һэн. Энэ жасын үүсхэлээр, Хэнтэй аймагай буряад дуунуудта дуратайшуулай дэмжэлгээр имагтал буряад арадай, тиихэ мүртөө хори-буряадуудай дуунуудай найр наадан болохо зорилготойгоор «Алтаргана» эхиеэ абаа бэлэй.

6 февраля 2015

Сагаалган

670

Хатануудай мүрысөөндэ

Түрэл хэлэнэйнгээ булагһаа
Таанараа сүршэн үреэлһүү:
Гал хотоймо үнэр бологты,
Газар хотоймо баян һуугты!

6 февраля 2015

Сагаалган

1611

Дангинануудай мүрысөөндэ

Хони, хурьгад мааража,
Хэшэгнай арьбажаба.
Сагаалгамнай мандажа,
Сэдьхэлнай баясаба.
Сагаан һараар!

6 февраля 2015

Сагаалган

954

Баатарнуудай мүрысөөндэ

Уурагта түрэл хэлэеэ
Эжыдээл хүндэлжэ ябахаб.
Угсаата буурай заншалаа
Эрын гуримаар сахихаб.

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

420

Гүйгөөшын амжалта унагшаһаа

Хүнэй хани болохо морин эрдэниин эрдэм олон: хатарша, жороо, гүйгөөшэ, хүндэ ашаанай, ута аянай ябадалша морид байха.

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

848

Номо эрдэни

Номонь боди сагаан сэдьхэлэй тэмдэг,
Һурша годлинь мэргэн бодолой тэмдэг –
Боди сэдьхэл, мэргэн бодол,
Нэгэдэбэл хүсэл бүтэхэ мүн

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

547

Һур харбалга. Л. Линховоин

Энэ наадые урдань һур харбаан гэдэггүй, миин лэ һур гэжэ нэрлэдэг һэн. Имагтал энэ наадан эрэгтэйшүүлэй зугаа байгаа. Энээнээ ехэл хүндэтэйгөөр һанадаг, бэшэ бэшэ наадан зугаануудтай жэшэшэгүй дээгүүр тоолодог байгаа юм даа.

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

750

Эрын гурбан наадан тухай

Жаргалта Буряадайм, Буряадайм
Жабхаланта дуунууд, дуунууд.
Сурхарбаан дээрэ сууряатан зэдэлнэ.
Сурхарбаан, сурхарбаан, сурхарбаан.

Үг. Баатар Батоевой

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

697

Һур харбаан

Номые үхэрэй гү, али томо амитанай эбэрые хабтайлгаад, арадань малай шүрбэhэ зузаанаар няагаад, шүрбэhэн дээрээ үшөө хуhанай үйhэ няажа хэдэг юм hэн. Хүбшыень татаха оноонуудые яhаар, эбэрээр хэдэг байгаа.

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

613

Мори урилдаан

Монгол угсаатан эгээл һүүлдэ ерэһэн мориие илажа гараһан моринтой адляар магтажа, урмашуулгын шан барюулдаг.

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

548

Бүхэ барилдаан

Х-ХII зуун жэлдэ найр нааданай үедэ бүхэ барилдаанай болоходо, хуураар наадажа, хүгжэм хабсаруулдаг байһан юм ха. Гол голойхид өөр өөрынгөө бүхэнүүдые табидаг байгаа.

19 марта 2015

Эрын гурбан наадан

588

Сурхарбаанай түүхэһээ

1918 оной апрелиин 22-то Совет правительство Бүгэдэ ниитын сэрэгэй һуралсал (Всеобуч) тухай Декрет гаргаа һэн. Энэ Декрет Соведүүдэй орон дотор физкультурын хүдэлөөе үргэнөөр хүгжөөхэ хэрэгтэ эхи табиһан байгаа.

19 марта 2015

Сагаалган

866

Арбан хоёр жэлэй магтаал

Алтан дэлхэйдэ нүхэтэй,
Алтан таряан эдеэтэй,
Адхын шэнээн бэетэй
Ама сагаан Хулгана жэл.

19 марта 2015

Сагаалган

482

Аба эжыгээ золгоорой

Үбэлэй хүйтэнэй һүүлшын үдэр,
Өөдэлхэ хабарай эхин үдэр,
Үлзытэ Шэнын нэгэнэй үдэр
Аба эжыдээ айлшалжа ошоорой!

19 марта 2015

Сагаалган

757

Сартуулай Сагаалган

Эртэ урда сагта сартуул буряад зон сагаа һарын найр наадые намарай сагта хэдэг байгаа. Энээн тухай Буряадай түрүүшын эрдэмтэн Доржо Банзаров иигэжэ бэшээ: «Сагаа һара» гэһэн нэрэнь «цагаа» гэһэн үгэһөө бии болоо. «Цагаа» (творог) гээшые намарай сагта хэдэг ха юм. Намарай баян сагта үнеэнэй һүнэй дэлгэржэ, сагаан эдеэнэй хүнэг һабаар халиха хаһада сагаа, аарсаяа торхо соогоо хэжэ, үбэлдөө эдихэеэ хадагалдаг үе байгаа.»