19 марта 2015

Хэшээхэ, сээрлэхэ зүйлнүүд

904

Монголшууд юу сээрлэдэг бэ?

Бэлэг болгон хара үнгэтэй бүд, эд үгэхые сээрлэнэ. Монголшууд хара бараан үнгэ — хүндэ үнгэ, уй гашуудал зүгнэһэн үнгэ гэжэ үзэдэг.

19 марта 2015

Хэшээхэ, сээрлэхэ зүйлнүүд

966

Айлшаниие угтаха, үдэшэхэ гурим

Айлшанай ерэхэдэ, шагаажа хараад, бусахадань үдэшэжэ, нэмһэгээр, үһэ гэзэгэеэ арбайлгаад гарахые сээрлэхэ.

19 марта 2015

Хүндэлэлгэ

1119

Хүндын ёһо

Буряад зон гээшэ ехэл хүндэмүүшэ байгаа юм. Зорюута айлшаар ерэһэн зониие хүндэлхэһөө гадна харгы замда ябаһан оройдоо танигдаагүй, ямаршье яһанай хүниие айлшан янзаар хүндэлөөд, хонуулаад гаргадаг һэн.

19 марта 2015

Хүндэлэлгэ

589

Айлшаниие хүндэлэн хонуулга

Айлшанайнгаа наһатай хүн байбал, оро заһажа, өөрыень хушаад, айлшанайнгаа унтаһан хойно эзэдынь хэбтэридээ ородог. Айлшанай унтаад һэрихэдэ: "Һайн нойрсобо гүт? Даараа, яндадаа үгы гүт?" — гэхэ мэтээр һанаагаа зобохо.

19 марта 2015

Хүндэлэлгэ

731

Айлшаниие угталга, хүндэлэлгэ

Айлда ерэһэн бүхы хүн, айлшад, хүршэнэр, танилнууд, аянай гү, али ябуул хүн, хэншье байг, айлай мориной сэргэдэ ерээд: "Нохойгоо хориит",— гэжэ нохойтой нохойшьегүй һаань, эзэдэй гэрһээ гаража ерэтэр, моринһоо буунгүй хүлеэдэг байгаа. Айлшанай ерэхэдэ, шагаажа хараад, гэрһээ гарангүй байлга, нэмһэгээр, үһэ гэзэгэеэ арбайлгаад гарахые сээрлэхэ ёһотой.

19 марта 2015

Хүндэлэлгэ

983

Мэндэшэлгын ёһо

— Мэндэ амар?
— Мэндэ. Та мэндэ?
— Мэндэ. Мал һүрэг мэндэ?
— Мэндэ. Танай мал һүрэг мэндэ?
— Мэндэ. Нютагаар ямар һонинтой байнат?
— Үгы даа. Та юу һонирхожо байнат?
— Үгы даа.

23 марта 2015

Түрэ хурим

992

Басаганай дэрэ

Дэрэ бэлэдхэхэдээ, утыень оронойнгоо хэмжээгээр, үргэнииень толгойнгоо хэмжээгээр оёдог юм.
Оёдолой бүдынь һэеы, сэмбэ гү, али хилэн байха. Гурбан үнгын гоёолто хэжэ, хоргой хүбээ хэдэг.

Б. Сэрсэгмаа

23 марта 2015

Түрэ хурим

1075

Уусын дуун

Урдань басаганай наадан дээрэ захяа дуун, ондоогоор хэлэхэдэ, уусын дуун заатагүй зэдэлдэг байгаа.
Юундэ уусын дуун гэжэ нэрлэгдээб гэхэдэ, эхэнэр хүндэ табидаг эгээл түрүү мяхан – хониной ууса болоно.

Сэсэгма Цыбиковагай суглуулбариһаа