Алтаргана

Буряадуудай холбоон - Монголдо

27 августа 2019

119

Улаан-Баатар хотодо «Монголын Буриадын тѳв холбоон» гэжэ нэрэтэй, Монголдо байдаг бүхы буряадуудые нэгэдүүлһэн ниитэ эмхи байгуулагдаһан. Энэ эблэлэй эгээл эдэбхитэй гэшүүн, оргодой бодонгууд угай залуу хүбүүн Бадмын Доржпурэвтэй уулзахадамнай, холбоонойнгоо ажал тухай тодорхойгоор хѳѳрэжэ үгѳѳ һэн.

Тэрэ Дорнод аймагай Баян Уула һомондо түрэһэн. Монголой соёлой дээдэ һургуули дүүргэһэн, дизайнер мэргэжэлтэй. Ниитын ажал хэхын хажуугаар олзын хэрэг эрхилдэг, барилга, дизайн хэдэг, баримтата фильм буулгадаг. 2016 ба 2018 онуудта удаа дараалан буряадуудай ёһо заншалда хабаатай фильмүүдые бүтээжэ, «Алтаргана» нааданай лауреадай нэрэ зэргэдэ хүртэһэн.




Доржпурэв абаһаар лэ уг гарбалаа иигэжэ дурсаба: «Хүгшэн абамни — Шэмэд, Шэмэдэй аба — Гарма, Гармын аба Базар гэхэ. Намһаа дээшэ 5-дахи үеын хүнүүд — Базартанай бүлэ Шандалиһаа гаража, Монгол руу нүүжэ ошоходоо, Баян Уулаһаа урагшаа Хархираа гэжэ гоё газарта нютагжажа, уран дарха хээд, зэмсэгүүдээ Гарма хүбүүндээ дамжуулһан. Монгол гарахадань, Гарма хүбүүниинь найма наһатай ябаа».



«Танай холбоон — гүрэнэй бэшэ ниитын эмхи, хэн туһаламжа үзүүлдэг бэ, ямар шэглэлэй ажал ябуулдагбта?» гэжэ асуухадамни, Доржпурэв иимэ харюу үгѳѳ һэн: «Салин түлбэри байхагүй, ѳѳһэдынгѳѳ һайн дураар, үнэн сэдьхэлээрээ соёл заншалаа, эхэ хэлэеэ, аба эжын һургаал заабари алдуулхагүйе оролдодогбди. Тиихэдээ эблэлэй ажал зургаан шэглэлтэй. Энэмнай юун бэ гэхэдэ, нэгэ хүн — соёл урлалай, нүгѳѳдэнь бэеын тамирай түлѳѳ харюусаха уялгатай. Мүнгэн зѳѳри олохо, эрдэм шэнжэлэлгэ хэхэ, залуушуултай хүдэлхэ харюусалгатай хүнүүд байдаг. Мүн аймаг нютагуудта ажал ябуулха хүтэлбэрилэгшэ томилогдодог. Дорнод, Хэнтэй, Сэлэнгэ, Булган, Эрдэнэд, Хүбсэгэл г.м. буряадуудай ажаһуудаг нютагууд. Толгойлогшомнай — «Монголын Буриадын тѳв холбооной» юрэнхылэгшэ (президент), Хэнтэйн аймагай засаг дарга ябаһан, Монгол Уласай ажаүйлэдбэриин габьяата хүдэлмэрилэгшэ, түүхын эрдэмүүдэй доктор, профессор Балдандоржо мүнѳѳ 78 наһатай, Дадал һомоной үбгэн баабай гээшэ. Анхан аймагай засаг газарай ноён байхадаа, 1994 ондо «Алтаргана» наада зохёон байгуулалсаһан. Балдандоржо аха Монголой буряадуудай ниитэ холбооной ударидагша болоно. Монголдо олониитэтэй ажал ябуулдаг буряадуудай долоон бүлгэм байха.




Эдэ бүлгэм соо Бэлигсайхан ахайн байгуулһан буряадуудай жаса, «Амин тоонто» гэһэн залуушуулай холбоон, «Ёохор хатар» гэһэн уламжалаа абажа ябадаг наһатайшуулай зохёохы бүлэг, «Буряад һурай холбоон» гэжэ эртын байгуулга г.м. ниитэ нэгэдэлнүүд бии. Уласай Ехэ нааданда ородог үндэһэтэнэй һур харбаанай янзанууд гэхэдэ, буряад, уряанхай, халха гэһэн гурбан түрэл яһатанай харбаан байна. Анхан сагһаа буряад һур уласай нааданда ородог байһан. Буряадууд лэ бүлэн харбадаг. Бэшэн элдэһэн арһа жүһѳѳд, тойруулан монсогор болотор гүрэжэ, найман сантиметр үндэртэй, табан сантиметр үргэнтэй сабирга болгоод, дээшэнь табан үе, хажуу тээшэнь хорин үе табижа харбадаг. Уряанхай харбаанай дүрим, харбаха зай, онохо байнь (һур) ондоо байха.

http://gazeta-tolon.ru/index.php/uncategorised/873-buryaaduudaj-kholboon-mongoldo

Гэрэл зурагууд Б.Доржпүрэвэй  
Автор: Жалсан ЛУБСАНДАШИЕВ