Алтаргана

Буянтай эжынэртэ доро дохиё

7 декабря 2018

568

Албанай хэрэгээр ябаха үедөө Хурамхаанай аймагай соёлой эрхим бүлгэмүүдэй нэгэн — Элһэнэй Соёлой байшанай «Уряал» гэһэн фольклорно бүлгэмтэй танилсаа һэмди.



«Уряал» бүлгэм


2002 ондо байгуулагдаһан тус бүлгэм Баргажан голой урданай дуунуудые суглуулдаг, ёһо заншалнуудые һэргээхэ талаар ехэ ажал ябуулдаг юм. Эрхүүдэ 2008 ондо үнгэрһэн Бүгэдэ буряадай «Алтаргана» нааданда хабаадаха үндэр эрхэдэ хүртэһэн байна. 2009 ондо Уласхоорондын «Ёохорой һүни» фестивальда (Улаан-Үдэ) аймагаа түлөөлөө. Урда жэлынь аймагай фольклорно бүлгэмүүдэй хоорондо үнгэрһэн «Буряадай нэгэ үдэр» гэһэн мүрысөөнэй I шатын дипломдо хүртэһэн байна.

2012 ондо республикын хэмжээндэ үнгэрһэн энэл мүрысөөндэ илалта туйлажа, Агада «Алтаргана» нааданда хабаадаха эрхэтэй болоо бэлэй. Бүгэдэ буряадуудай һүр жабхаланта энэ һайндэрэй үедэ уран бэлигээ харуулжа, I шатын дипломоор шагнагдаа.

Янжима бурханда зорюулагдаһан фольклорно бүлгэмүүдэй зональна мүрысөөндэ оролсожо, түрүүшын һуури эзэлээд, 10 мянган түхэриг шанда хүртэһэн байна.

Монгол орондо болоһон «Алтаргана» нааданда хабаадаха эрхэдэ хүртэхын түлөө мүрысөөндэ хоёрдохи һуури эзэлһэндээ нэгэшье урмаа хухараагүй.

— Удаадахи «Алтаргана» нааданда «Уряал» бүлгэмнай заал һаа хабаадаха зорилго урдаа табяад, бүри һонин программа бэлдэхэ хүсэлтэй, — гэжэ тус бүлгэмые хүтэлэгшэ И.Д.Монтоева хэлээ һэн. Ирина Доржиевна бүхы наһаараа нютагай соёлой байшаниие даагшаар хүдэлөө, библиотекариин ажалшье ябуулаа.

Эржена Бадмацыреновна Чойнжурова нютагай соёлой гуламтые хүтэлнэ. Галина Баторовна Маланова тус бүлгэмэй уран һайханай талаар хүтэлбэрилэгшэ юм. Нютагай фельдшерскэ пунктда олон жэлдэ хүдэлһэн Соли Прокопьевна Раднаева, Баярма Дандаровна Галсанова Лариса басагатаяа ансамблиин гэшүүд болоно. Барга буряадуудай урданай дуунуудые уянгалан таталуулхадань, зүрхэ сэдьхэлээ доһолообди:

Үбһэтэй, ногоотой газартаа лэ,
Үбэлэйнгөө үнгэрһые мэдэбэшгүйб.
Үедөө жаргалтай ябахадамнай,
Үргэнхэн Баргуужан гоёл байн даа.
Хадатай, ногоотой газартаа лэ,
Хагданай хоморынь мэдэбэшгүйб.
Хододоо жаргалтай ябахадамнай,
Хабтагай Баргуужан гоёл байн даа...

Багахан Элһэн тосхондо арба гаран хүүгэдтэй аяар 13 айл тоологдодог. Алтан шара уурагтаяа, үлгын һайхан дуунтай хамта буряад ууган хэлыень хүүгэдтээ хүртөөжэ ябаһан буянтай, хэшэгтэй эжынэртэ доро дохие!
Автор: Туяна Самбялова, сурбалжалагша, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй дид-доктор