Обоо тахилга

Нютагай эзэдтэ үргэл хэлгын ёһо гуримууд тухай

30 апреля 2015

1013


– Түбэд, Монгол, Буряад оронуудта мүн Алтай хангайн нютаг бүхэндэ һүлдэ ехэтэй үзэсхэлэн һайхан хада ууланууд, хангил хабсагайнууд, обоо шулуунууд, тахилгатай нангин газарнууд олон ааб даа, – гэжэ Еши-Лодой рэмбүүшэ хөөрөөгөө эхилнэ (энэ хөөрэлдөөн 1998 ондо болоо һэн). – Эдэ оронуудта нютагай эзэдтэ (сабдагуудта) үргэл хэлгын ёһо гурим үргэнөөр дэлгэрэнхэй юм. Энэ заншалай хаанаһаа эхи абаһыень хэлэжэ шадахагүйб. Модо һөөгүүдтэ зурам дарсагуудые уяха гээшэ лалын (мусульман) шажанай мүргэлтэнэй ёһо гурим болоно гэжэ тоологдодог. Манай соёл болбосоролой ниитэ нэгэн байһан дээрэһээ бидэ, Түб Азиин арадууд, энэ гурим ёһо адлирхуугаар бэелүүлдэг байнабди. 

Сэхыень хэлэхэдэ, зурам дарсагууд хадаа гансашье лалын шажантанай ёһо гуримай зүйл бэшэ ха юм даа. Орон дэлхэйдэ зорюулагдаһан маани мэгзэм, тарни уншахадаа, зурам дарсагуудые уяхадаа, хүнүүд нигүүлэсхы һайхан сэдьхэл һанаална гээшэ. 

“Дугкар”, “Джялщен цемо” гэһэн тарнинуудтай хии мори болон дарсагуудые модоной гү, али хадын оройдо үлгэхэдөө, саашадаа тэдэнэй замһаа бүхы бэрхэшээл түбэгүүд зайсуулагдажа, хододоо урагшатай һайн, золтой ябаха байна гэжэ римбүүшэ багша мэдүүлнэ.

 
Автор: Б-М. Жигжитов, Ж. Урабханов