НА РУССКОМ
  • Ородой холбооной уласай гүрэнэй шагналтан, Ородой холбооной уласай уран зураашадай холбооной гэшүүн
Нохоров Радна Дампилович арадай дархан — хэбээр сохигшо, Ородой холбооной уласай гүрэнэй шагналтан, Ородой холбооной уласай уран зураашадай холбооной гэшүүн.

Буряадай заншалта гар урлалай алта мүнгэнэй дархашуулай түб болохо Захаамин аймагай Санага тосхонhоо уран зурааша гараhан. Тэрэнэй эсэгэ Дампил юhэдэхи үеын хэбээр сохигшо, бүхэли наhаа гар урлал хэжэ, дүрэ шадабарияа үхи хүүгэдтээ дамжуулhан хүн.

Р. Нохоров 1942-1946 онуудта Зүүн фронтдо алба хаажа, нютагаа бусажа, колхоздоо ажал хэжэ байба. Уг удамай юумэн тэрэниие дахажа, дарха хэжэ эхилхэ батай болоhон. Тэрэнэй түрүүшын бүтээлнүүд 1959 ондо Москвада Буряадай соёл урлигай ба удха зохёолой II декадын үзэсхэлэндэ зоной анхаралда дэлгээгдэhэн байна. Түрүүшын ажалнууд соонь бэеэ хүсэhэн дарханай шэнжэ гараад ерээ, тэрэ алта мүнгэнэй эд урлаха олон дүрэ арга хэрэглэдэг, мүнɵɵнэй гоёл зүүдхэл дархалхадаа, уламжалалта буряад соёлой маяг оруулжа бүтээдэг юм.

1970-1980 онуудта Радна Дампиловичай зохёохы ажалайнь эгээл амжалтатай он жэлнүүд байгаа. Тэрэ тансаг алта мүнгэнэй эдлэл бүтээhэн, тэдэниинь Улаан-Yдын музейдэ, хубиин суглуулбарида байдаг. Элитэ дарханай зүүдхэл гоёолтоор хүн гоёхо дуратай байдаг, юундэб гэхэдэ тэрэнэй эд саг хугасаагай үнгэрбэшье, шанар шэнжээ алдадаггүй мүртɵɵ үнэ сэндэ орожол байдаг.

Тэрэ ехэ мэдэсээ, мэргэжэл, дүрэ аргаа шабинартаа заажа үгэдэг, дамжуулдаг заншалтай дархан хүн юм. Буряадай гар урлалаай ёhо заншал hэргээжэ, тэрэнээ залуу үетэндэ дамжуулха ажал ехэ ябуулаа.

2015 оной март соо Ц. Сампиловай нэрэмжэтэ уран hайханай музейдэ «Санагын мүнгэн аялга» гэжэ нэрэтэй Р.Д. Нохоровай тусхай нэрын үзэсхэлэн дэлгээгдэhэн юм. Тэрэ үзэсхэлэн уран зураашын 90 наhанай ойдо зорюулагдаhан ба тэрэнэй анха түрүүшын үзэсхэлэн байба. Yзэсхэлэндэ Радна Дампиловичай эсэгын ба ахын сорын ганса бүтээлнүүд, ɵɵрын хэбээр сохиhон ажалнууд, мүн баhа уран зураашын шабинарынь болохо Буряадтаа мэдээжэ дархан В.Ц. Бадмаевагай, Ивалгын Yбэр Байгалай арадуудай заншалта урлигай колледжын оюутадай ажалнууд тэндэ дэлгээгдэhэн юм.

Нохоровтоной уг удам шошоолог омогой.
Шошоолог омогой дурдалга дурдая:
Буха ноён баабайтай,
Будан хатан эжытэй,
Хонгирад хонгоодор үндэhэтэй,
Хун шубуун гарбалтай,
Хуhан модон сэргэтэй
Хурмаста Хаан тэнгэриин
Ерэн юhэн шошоологууд.

Нохоровтоной угай бэшэгhээ: Ородой эзэн хаанта уласай ба Хитадай Цин уласай хоорондо хилэ тогтооhон 1727 оной Бүриин гэрээгэй баталагдахада, ородой — хитадай хилэ харуул хэхэеэ Түнхэнhɵɵ Санага руу Онгорёон ба Абхай хоёр нүүжэ ерэhэн.

Онгорёон 7 хүбүүтэй: Хазан, Мосхоосхо 3 хүбүүтэй, Манат, Матуу, Агзан, Шойдоб, Абараан, Мухар, Лубсанжаб, Даши-Доржо, Ринчин, Зэгбэ.

Шойдобой хүбүүн Абараан, Абараанай Дампил дархан хүн. Монгол бэшэгтэй, эрдэмтэй хүн байhан. Агван Доржиевтай танил байhан. Дампил дархан Петербург хотын Буддын дасан 1910-1915 онуудта барилсаhан юм. Дампилай уг залгаhан хүн Радна Нохоров болоно.